Świętokrzyski Park Narodowy utworzony został w 1950 roku i obejmuje najwyższe pasmo Gór Świętokrzyskich - Łysogóry ze szczytami: Łysicą (612 m n.p.m.), Agatą (608 m n.p.m.) i Łysą Górą (595 m n.p.m.), wschodnią część Pasma Klonowskiego oraz część Pasma Pokrzywiańskiego (z Chełmową Górą). Większość powierzchni parku zajmują lasy głownie z udziałem jodły i buka. Na jego terenie 674 drzewa uznano za pomniki przyrody. Do osobliwości parku należy m.in. endemiczny świętokrzyski bór jodłowy oraz stanowiska modrzewia polskiego na Chełmowej Górze. W parku odnotowano również 260 gatunków porostów, 190 gatunków mszaków i 700 gatunków roślin naczyniowych. Występują tu 82 gatunki roślin prawie chronionych i 29 gatunków zwierząt. Do najbardziej cennych roślin należą: kosaciec syberyjski, pełnik europejski, pióropusznik strusi oraz narecznica szerokolistna. Największą osobliwością parku są gołoborza, tj. pozbawione roślinności, podszczytowe rumowiska głazó kwarcytowych okresu kambryjskiego, świadczące o występowaniu na naszych ziemiach lodowca. Najcenniejszym zabytkiem Świętokrzyskiego Parku Narodowego jest pobenedyktyńskii zespół klasztorny z pierwszej połowy XII wieku położony na Świętym Krzyżu, w którym powstały Kazania Świętokrzyskie - prawdopodobnie najstarszy polski zabytek piśmiennictwa.